Peuterpuberteit

Peuterpuberteit: 12 – 16 weken –

Rond de leeftijd van 12 weken komt je pup in de zogenaamde peuter-pubertijd. Je pup is ondertussen een aantal weken bij je in huis en aan allerlei nieuwe dingen gewend. In de afgelopen weken draaide zijn hele wereld om jou als ankerpunt. Jij was zijn veilige haven en het koste je bijvoorbeeld weinig moeite om zijn aandacht te krijgen. Bij ieder geluidje of beweging die je maakte lette je pup op je.

In deze eerste weken blijven pups ook tijdens het loslopen bijvoorbeeld van nature meestal dicht bij je. Maar….. Daar gaat verandering in komen… of misschien heb je dat al opgemerkt. Je pup zal meer op zijn omgeving gefocust raken. Hij zal verder bij je vandaan willen gaan, meer willen ontdekken, op onderzoek uitgaan. Hij heeft de afgelopen weken natuurlijk ook dingen geleerd, hij heeft jou als baasje steeds beter leren kennen en zal enthousiaster worden als hij je ziet aankomen bijvoorbeeld. Maar je pup heeft bijvoorbeeld ook geleerd dat andere mensen hem vaak aandacht zullen geven en/of dat andere honden leuk kunnen zijn om mee te spelen. Je pup zal nu gaan anticiperen op deze associaties en daardoor ander gedrag laten zien.

Daarbij komt dat hij ook intenser emoties kán beleven. Dat vertaalt zich bijvoorbeeld in het enthousiaster willen begroeten van bekenden, en misschien ook onbekenden. Het enthousiaster worden naar andere honden en uitbundiger willen spelen, met andere honden maar ook met mensen. De ontwikkeling van zelfcontrole bij je hond, verloopt iets langzamer. Dat maakt dat deze periode soms moeilijker is om te begeleiden. Je pup wil wel van alles maar het is heel moeilijk voor hem om dit gecontroleerd te doen

Leiderschap in de peuter-pubertijd

We lopen samen de factoren van goed leiderschap nog eens na (zie de les leiderschap) en per punt geef ik je aanwijzingen waarop je extra moet letten in deze periode:

• Zelfcontrole van jou als begeleider

Je geduld kan behoorlijk op de proef worden gesteld in deze periode. Dingen die in de eerste weken ‘vanzelf’ leken te gaan, vragen nu meer aandacht of ze lukken helemaal niet meer. Je pup is niet eigenwijs, dominant, koppig of wat nog meer. Het heeft te maken met zijn ontwikkeling en vraagt van jou als baasje een wat andere nadruk in hoe je met hem omgaat. Blijf rustig. Je geduld verliezen, boos of geïrriteerd raken heeft vaak te maken met een gevoel van onmacht. Je weet niet precies wat je moet doen, je vraagt je af of je het fout hebt gedaan, anderen vertellen je dat je de pup op een andere manier had moeten aanpakken, enz. Maar eigenlijk is het dus heel normaal, dat gedrag van je pup op deze leeftijd. Je pup heeft het je nu van je nodig dat je rustig blijft, het goede voorbeeld blijft geven. Je geduld verliezen, schreeuwen of bijvoorbeeld hem harder aanpakken zullen een averechts effect hebben. Het zal je pup onzeker maken, zijn vertrouwen in jou als baasje kunnen schaden en zijn gedrag en samenwerking met jou zullen er niet op verbeteren.

• Controleerbaarheid / voorspelbaarheid / consequentheid

Volhouden is hier het toverwoord in deze periode! Niet gaan denken: ‘hij moet het nu toch onderhand wel weten…’ of ‘maar vorige week begreep hij het wel, dus mijn aanpak zal wel niet werken…’ Het is normaal dat in deze leeftijdsfase dingen die je pup al geleerd leek te hebben, weer even wat wegzakken. Soms heeft dat te maken met het feit dat jij er als baasje minder aandacht aan besteedt op het moment dat iets goed gaat. Maar het heeft zeker ook te maken met de ontwikkeling van je pup. Niet alles kan tegelijkertijd. Waar het één energie vraagt, zakt het ander tijdelijk iets weg. Vergelijk het maar met kinderen die zindelijk worden. Als er dan andere dingen gebeuren die energie vragen (zoals gezinsuitbreiding of voor het eerst naar school gaan) zie je dat die zindelijkheid tijdelijk een terugval kan hebben. Zo is het ook bij je puppy.

In deze fase kunnen ze bijvoorbeeld weer meer bijtgedrag gaan vertonen. Je dacht net dat het de goede kant op ging en ineens lijk je weer terug bij af. Daardoor ben je dan geneigd om andere dingen te gaan doen. (want tja, de vorige methode bleek niet te werken, denk je). NIET DOEN! Blijf volhouden, De dingen die je hebt gedaan werkten wel, ze hebben even een opfrissing nodig, of misschien een stapje terug. Je zult zien dat je puppy dan ook snel weer terugvalt in zijn (toch wel) geleerde goede gedrag. Het is juist een grote valkuil om nu allerlei andere dingen te gaan proberen. Daarvan kan het normale peuter pubergedrag van je pup escaleren naar het begin van probleemgedrag.

• Veiligheid

Je pup zal meer op onderzoek uit willen gaan. Dat vraagt van jou als baasje goed vooruit kijken en zien hoe je pup op de omgeving reageert en de omgeving op jouw pup. Je hebt in de afgelopen weken ervaren hoe je pup reageert als er mensen aankomen of andere honden of als iets hoort of ziet dat nieuw voor hem is. In deze periode zul je waarschijnlijk wat actiever moeten gaan optreden in bepaalde situaties. Je pup bij je roepen, hem tijdig aanlijnen, afstand nemen of hem uit situaties halen.

• Begrenzing

Aan de ene kant zal je puppy wat meer vrijheid willen nemen. Aan de andere kant moet je voorkomen dat hij hierdoor in situaties komt en leerervaringen opdoet die je niet wilt. Bijvoorbeeld: je wandelt in een losloopgebied waar ook runderen staan om te grazen. In de eerste weken durfde je pup hier misschien nog niet naartoe te lopen, hij keek wel maar bleef op afstand. In deze nieuwe periode kan hij ineens meer op onderzoek uitgaan en er een stukje naartoe durven rennen. Dan is het helemaal afhankelijk van de reactie van het andere dier, het karakter van je pup en jouw reactie op dat moment én de keren daarna, hoe één zo’n incident zich ontwikkelt en wat het voor impact heeft op de opvoeding van je pup.

In dit voorbeeld:

 • Wordt je pup iets ouder, komt hij in deze fase terecht, houd hem goed in de gaten zodat je zo snel mogelijk kunt reageren.

• Als je tot nu toe de aanwijzingen hebt opgevolgd uit de oefeningen en instructies over het aandachtssignaal aanleren en loslopen en hierkomen met je pup, zal het je nu, een eerste keer dat je pup zoiets doet, ook niet al te veel moeite moeten kosten om zijn aandacht weer bij je te krijgen. Roep zijn naam 1 keer, ren weg de andere kant op, maak geluid met een piepspeeltje.

• Lijn je pup direct aan en speel verder met hem. Zo voorkom je dat hij deze leerervaring herhaalt en leert: hey dat was een leuk spelletje!

• De volgende keer, anticipeer in dit soort situaties en geef je pup niet de kans om het hem opnieuw te laten oefenen. Lijn hem op tijd aan, houd voldoende afstand, zodat je verder kunt oefenen met dit soort afleiding. (de kijken mag oefening uit module 4 is hierbij heel geschikt!). Kijk vooruit en anticipeer: Gebruik dit soort opgedane ervaringen zoals hierboven beschreven en maak een inschatting van hoe je pup zal gaan reageren in een bepaalde situatie.

Stel jezelf de volgende vagen:

• Wat is de situatie?

• Is je pup aan de lijn of los?

• Hoe verwacht je dat die mensen of honden of andere dieren gaan reageren?

• Wat gaat je pup voor gedrag vertonen, verwacht je?

• Wat leert hij daarvan?

• Wil je dat hij dat leert? Dat hij dat gedrag oefent?

• Wat kun je doen om zijn gedrag en/of de situatie zo te sturen en ervoor te zorgen dat je pup blijft oefenen met gedrag waarvan je wil dat hij er beter in wordt?

• Socialiseren

Socialiseren stopt nooit. Hoewel de meest gevoelige periode op zijn einde loopt, moet je dagelijkse dingen blijven onderhouden. Zeker bij een hulphond. Afhankelijk van hoe je pup in de afgelopen weken reageerde op allerlei nieuwe prikkels, ga je deze nu onderhouden of blijf je ze gedoseerd opzoeken omdat je hebt gezien dat je pup ergens gevoelig voor is.

• Labels / beschikbaarheid / wat kan je pup wanneer verwachten

In deze periode is het van belang dat je je als baasje erg bewust bent of wordt van allerlei patronen die er bewust of onbewust zijn en wat deze patronen betekenen voor wat betreft de verwachtingen van je pup en zijn gedrag daardoor. Ben je bewust van zogenaamde functionele beloningen die er voor je pup zijn (snuffelen, aandacht krijgen van andere mensen, mogen spelen met andere honden, een deur voor hem opendoen als hij graag naar buiten wil, hem vrijheid geven om los te lopen, vogels die wegvliegen als je pup erachteraan rent, enz).

Ben je bewust van wat je pup leert ten aanzien van deze functionele beloningen. Welk gedrag wordt ermee versterkt? Wil je dat? Kies bewust momenten om je pup iets te geven, laten doen wat hij graag wil als hij iets doet (gevraagd of toevallig) wat jij graag van hem wil.

• Investeer in de relatie met je hond

Rekening houden met bovenstaande punten zorgt ervoor dat je balans positief blijft en je tegoeden blijft opbouwen in deze periode.